จัดงานสืบสานประเพณีลำพาข้าวสาร ประจำปี 2563

   

 

 

    เมื่อวันที่ 10 ต.ค.2563 ณ สวนเทพปทุมเฉลิมพระเกียรติ อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี ได้จัดงานสืบสานประเพณีลำพาข้าวสาร ประจำปี 2563 ขึ้น โดยประเพณีลำพาข้าวสาร เป็นประเพณีหนึ่งที่เป็นเอกลักษณ์ของคนไทยเชื้อสายรามัญจังหวัดปทุมธานี  โดยพ่อเพลงแม่เพลงและผู้ร่วมกิจกรรมจะลงเรือที่จัดเตรียมไว้      ร้องเพลงลำพาข้าวสารในช่วงกลางคืนก่อนถึงวันทอดกฐิน  เพื่อบอกบุญเชิญชวนประชาชนริมแม่น้ำออกมาทำบุญ ข้าวสาร อาหารแห้ง และปัจจัยตามกำลังศรัทธา ใส่กระบุงในเรือ   ลำพาข้าวสารที่เตรียมไว้ แล้วนำไปถวายวัดที่กำหนด 

ในปัจจุบัน  ประเพณีการละเล่นลำพาข้าวสาร  อาจมีการเปลี่ยนแปลงไปบ้างตามกาลเวลา  แต่อย่างไรก็ตาม  ชาวจังหวัดปทุมธานี  ยังมีความมุ่งมั่นที่จะอนุรักษ์และ   สืบสานประเพณีลำพาข้าวสารให้คงอยู่คู่กับสายน้ำเจ้าพระยา  โดยเฉพาะชุมชนที่อยู่ริมแม่น้ำ 2 อำเภอ คือ อำเภอสามโคก ได้แก่ ตำบลกระแชง  อำเภอเมืองปทุมธานี  ได้แก่  ตำบลบ้านกระแชง และตำบลบางปรอก  เพื่อให้เป็นประเพณีที่เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนและเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นคู่จังหวัดปทุมธานีสืบไป

ประวัติความเป็นมาของการลำพาข้าวสาร ในสมัยก่อนจะจัดทำขึ้นหลังวันออกพรรษาช่วงเขตกฐิน (วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 - วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12)  ในเวลากลางคืนระหว่างเวลา 1 ทุ่ม ถึงเที่ยงคืน ชาวไทยรามัญชาย – หญิง ทั้งคนหนุ่มคนแก่คณะหนึ่งลงเรือลำใหญ่เรียกว่า เรือเจ้าขาว  หัวเรือจุดตะเกียงให้แสงสว่าง    ในเรือมีกระบุง กระสอบสำหรับใส่ข้าวสารและสิ่งของอื่น ๆ เครื่องดนตรี ได้แก่ ซอ จะเข้ ขลุ่ย ฉิ่ง กลอง (เปิงมาง)  ต่อมาเพิ่มระนาด บรรเลงประกอบการร้อง  จัดให้คนแก่คนหนึ่งแต่งกายนุ่งขาว    ห่มขาวเป็นประธานนั่งกลางลำเรือ ส่วนคนอื่นจะแต่งอย่างไรก็ได้ช่วยกันพายเรือไปตามบ้านทั่วไป   พอถึงจอดเรือที่หัวบันไดบ้านแล้วร้องเพลงเป็นทำนองบอกบุญเชิญชวนให้ทำบุญร่วมกัน เมื่อเจ้าของบ้านได้ยินเพลง ก็รู้ได้ทันทีว่าเป็นการมาบอกบุญเพื่อรวบรวมข้าวสาร สิ่งของต่าง ๆ เพื่อนำไปทอดกฐิน ก็จะรีบนำลงมาให้ที่เรือพร้อมยกมือไหว้เป็นการอนุโมทนาด้วย คณะเรือเจ้าขาวก็จะร้องเพลงให้พรเจ้าของบ้าน แล้วจึงพายเรือไปยังบ้านอื่น ๆ ต่อไป คณะเรือเจ้าขาวจะออกบอกบุญครั้งละหลาย ๆ คืน จนกว่าเห็นว่าข้าวของที่ได้มาเพียงพอที่จะทอดกฐินแล้วงจึงยุติ การบอกบุญแบบนี้สันนิษฐานว่า เริ่มมีขึ้นประมาณกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น หรืออาจเป็นประเพณีที่มีอยู่ก่อนในเมืองมอญแล้วก็ได้ ครั้นอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานที่เกาะเกร็ดก็ยังถือปฏิบัติสืบต่อมา   เดิมเนื้อร้องเพลงบอกบุญเป็นภาษามอญ ต่อมารัชกาลที่ ๒ ได้เสด็จฯ เยี่ยมชาวไทยรามัญที่เข้ามาตั้งบ้านเรือนที่เมืองนนทบุรี เมืองสามโคก หลายครั้ง ครั้งหนึ่งพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าวัชรีวงศ์  พระเจ้าหลานยาเธอในรัชกาลที่ ๒ (พระองค์เจ้าขาว – พระโอรสในกรม   พระเทเวศน์วัชรินทร์ พระราชโอรสในรัชกาลที่ ๒ กับเจ้าจอมมารดาน้อยระนาด ต้นสกุลวัชรีวงศ์)    ได้ตามเสด็จฯ และทรงทราบถึงประเพณีการร้องเพลงบอกบุญเป็นภาษามอญ พระเจ้าหลานยาเธอพระองค์นี้จึงได้ทรงริเริ่มนิพนธ์เนื้องเพลงบอกบุญเป็นภาษาไทย เพื่อจะได้ร้องบอกบุญแก่คนไทย     ได้ด้วย ส่วนทำนองร้องยังคงเดิม ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาเพลงบอกบุญของชาวไทยรามัญก็ได้มีเนื้อเพลงเป็นภาษาไทย และมีชื่อว่า เพลงเจ้าขาว ตามพระนามเดิมของพระองค์

โดยการจัดงานในครั้งนี้ จะมีการแสดงรำมอญ จากเครือข่ายทางวัฒนธรรมจังหวัดปทุมธานี  จำนวน 200 คน จากนั้นประธานพร้อมด้วยสภาวัฒนธรรมจังหวัดปทุมธานี  สมาพันธ์ชาวไทยเชื้อสายรามัญจังหวัดปทุมธานี องค์กรภาครัฐและภาคเอกชนลงเรือรับบริจาคสิ่งของและอาหาร แล่นไปตามริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ในพื้นที่อำเภอเมืองปทุมธานี และอำเภอสามโคก โดยเริ่มต้นที่ท่าเรือหน้าสวนเทพปทุมเฉลิมพระเกียรติ จากนั้นขบวนเรือข้ามฝากไปยังฝั่งวิทยาลัยเทคนิคปทุมธานี ขบวนเรือล่องขึ้นเหนือผ่านพื้นที่ อบต.บ้านกระแชง,อบต.เชียงรากใหญ่,อบต.บ้านปทุม และขบวนเรือข้ามฟากวกกลับที่บริเวณหน้าร้านอาหารครูจุกและล่องเรือกลับทิศใต้ผ่านพื้นที่ อบต.กระแชง อบต.บางโพธิ์เหนือ,เทศบาลเมืองปทุมธานี และกลับขึ้นฝั่งที่ท่าเรือหน้าสวนเทพปทุมเฉลิมพระเกียรติ โดยมี นายชัยวัฒน์   ชื่นโกสุม  ผู้ว่าราชการจังหวัดปทุมธานี เป็นประธานเปิดงาน พร้อมด้วย นางสาวฐิต์ณัฐ สมบัติศิริ วัฒนธรรมจังหวัดปทุมธานี  นายไวพจน์ เอี่ยมสอาด นายกองค์การบริหารส่วนตำบลกระแชง หัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการ  สภาวัฒนธรรมจังหวัดปทุมธานี  สมาพันธ์ชาวไทยเชื้อสายรามัญจังหวัดปทุมธานี องค์กรภาครัฐและภาคเอกชนในจังหวัดปทุมธานีเข้าร่วมประเพณี

ที่มา : สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดปทุมธานี

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

นายพงศธร สัจจชลพันธ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดปทุมธานี พร้อมด้วยนางประภาศิริ สัจจชลพันธ์ นายกเหล่ากาชาดจังหวัด นายเฉลิมพล มั่งคั่ง ปลัดจังหวัด นำหัวหน้าส่วนราชการและบริการต่างๆ ออกให้บริการประชาชนตามโครงการจังหวัดเคลื่อนที่ ณ เทศบาลตำบลลำลูกกา มีนายนายจรูญศักดิ์ สิงหเดช นายอำเภอลำลูกกาให้การต้อนรับและนายยงยุทธ มั่นบุปผชาติ นายกเทศมนตรีลำลูกกา รายงานข้อมูลและสภาพพื้นที่ วันที่ 23 กรกฎาคม 2558 เวลา 09.30น